مجموعهای از موارد اخیر ویروس نیپا در ایالت بنگال غربی هند، نگرانیهای جدیدی را در سرتاسر جنوب و جنوب شرقی آسیا برانگیخته است. مقامات تایلند، مالزیا و سایر کشورهای همسایه، غربالگریهای در میدانهای هوایی را منحیث یک اقدام احتیاطی تشدید کردهاند.
در حالی که این ویروس نادر است، میزان بالای مرگ و میر و پتانسیل انتقال آن از انسان به انسان، نظارت بر شیوع امراض را در اولویت مقامات صحی قرار میدهد. دانشمندان از نزدیک وضعیت را زیر نظر دارند و بر لزوم احتیاط، نه وحشت تأکید میکنند.
پس ویروس نیپا چیست و مردم چقدر باید نگران باشند؟
ویروس نیپا چیست؟
نیپا یک میکروب ویروسی نادر است که بیشتر از حیوانات آلوده، در درجه اول خفاشهای میوهخوار، به انسان انتقال می یابد. ممکن است بدون علامت باشد، اما به طور کلی بسیار خطرناک است. طبق اعلام سازمان جهان، میزان مرگ و میر ناشی از این امراض بسته به ظرفیت تشخیص و مدیریت سیستم صحی محلی، بین ۴۰ تا ۷۵ فیصد متغیر است.
این ویروس همچنین میتواند از فردی به فرد دیگر انتقال یابد، اما به راحتی این کار را انجام نمیدهد و به گفته کارشناسان و مرکز اروپایی وقایه و کنترل امراض (ECDC)، شیوع امراض عموماً کوچک و نسبتاً محدود است. واکسنهای کاندید در حال توسعه هستند، اما هنوز هیچ واکسن تأیید شدهای وجود ندارد.
این مریضی چقدر شایع است؟
نیپا برای اولین بار در سال ۱۹۹۹ در مالزیا شناسایی شد. از آن زمان، شیوعهای محدود تقریباً هر ساله، عمدتاً در بنگلادش، رخ داده است. هند نیز شیوعهای متناوبی را تجربه میکند.
تا ماه دسامبر، در مجموع ۷۵۰ مورد ابتلا به این مرض ثبت شده است که ۴۱۵ مورد مرگ و میر داشته است. این ارقام از ائتلاف نوآوریهای آمادگی برای امراض ساری (CEPI) گرفته شده است که تهدیدات امراض نوظهور را رصد میکند و بودجه توسعه ابزارهای طبی برای محافظت در برابر آنها را تأمین میکند.
علائم آن چیست؟
علائم اولیه نیپا علائم غیر اختصاصی مانند تب، سردرد و درد عضلانی است و میتواند با سایر امراض اشتباه گرفته شود. این علائم ممکن است با علائم عصبی نشان دهنده آنسفالیت حاد (التهاب مغز) همراه باشد و برخی افراد ممکن است مشکلات تنفسی شدیدی را تجربه کنند.
علائم معمولاً طی چند روز تا دو هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر میشوند، اگرچه در برخی موارد دوره کمون طولانیتری گزارش شده است. مقامات صحی میگویند تشخیص زودهنگام بسیار مهم است زیرا امراض میتواند به سرعت پس از بروز علائم عصبی بدتر شود.
اطفال خورد سال، سالمندان و افراد مبتلا به امراض دیگر زمینهای بروز خطر بیشتری برای به میان آمدن نوع شدید این مرض قرار دارند. در موارد شدید، ممکن است تشنج رخ دهد و ممکن است در عرض چند روز به کما بروند. اکثر افرادی که بهبود مییابند، به طور کامل بهبود مییابند، اما برخی ممکن است مشکلات عصبی طولانی مدت را تجربه کنند.
چقدر باید نگران باشیم؟
دانشمندان خاطرنشان میکنند که با وجود میزان بالای مرگ و میر نیپا، هنوز هیچ نشانهای از افزایش انتقال انسان به انسان یا شیوع آسان جهانی وجود ندارد.
پاکستان، همسایه نپال، اگرچه تاکنون هیچ مورد تایید شدهای از نیپا نداشته است، اما به صفت یک اقدام احتیاطی در واکنش به تحولات هند، نظارت و غربالگری مرزی را تشدید کرده است.
سایر کشورها در جنوب و جنوب شرقی آسیا نیز اقدامات صحی را تقویت کردهاند. میدانهای هوایی تایلند، مالزیا، سنگاپور، هانگ کانگ، اندونزیا و ویتنام غربالگریهای صحی به سبک کووید و بررسی تب را برای مسافرانی که از مناطق آسیبدیده میآیند، از سر گرفتهاند.
به طور مشابه، نیپال، با وجود اینکه هنوز هیچ مورد محلی تأیید نشده است، غربالگری مسافران ورودی را در مبادی ورودی کاتماندو و در مرز زمینی خود با هند به صفت یک اقدام احتیاطی آغاز کرده است.
با این حال، طبق اعلام سازمان صحی جهان، نیپا همچنان یک مشکل مهم صحی عمومی است، به ویژه در کشورهایی که شیوع امراض در آنها بیشتر است. این ویروس همچنین میتواند منجر به کشتار جمعی حیوانات مزرعه، مانند خوکهای آلوده، شود. دانشمندان همچنین خاطرنشان میکنند که غربالگریها در میدانهای هوایی ممکن است به دلیل دوره کمون طولانی ویروس بیاثر باشند و شیوع جهانی آن بعید است.
کدام واکسنها و شیوه های معالجوی در دسترس است؟
در حال حاضر، هیچ واکسن یا شیوه ای معالجوی تأیید شدهای برای نیپا وجود ندارد، اما آزمایش روی چندین کاندیدا، از جمله دانشمندان دانشگاه آکسفورد و کسانی که در توسعه یکی از واکسنهای کووید-۱۹ نقش دارند، در حال انجام است.
واکسن نیپا که توسط این تیم توسعه داده شده است، از همان تکنالوژی استفاده میکند و به لطف همکاری با مرکز بینالمللی تحقیقات امراض اسهالی بنگلادش (ICDDR,B) و بودجه CEPI، آزمایشهای فاز دوم را در ماه دسامبر در بنگلادش آغاز کرد.
