رؤسای جمهور ایالات متحده و مصر ریاست نشستی را بر عهده دارند که به نام «نشست برای صلح» یاد می شود و هدف آن حمایت از پایان دادن به جنگ دو ساله در غزه پس از توافق آتش بس است.
اسرائیل و حماس هیچ تماس مستقیمی ندارند و انتظار نمی رود که در نشست روز دوشنبه حضور داشته باشند. اسرائیل هرگونه نقش برای اداره فلسطین که از حمایت بینالمللی برخوردار است را رد کرده است، در حالی که رهبر این اداره در نشست شرکت می کند.
رهبران تورکیه، اردن، بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا، سازمان ملل و اتحادیه اروپا اعلام کرده اند که در این نشست شرکت خواهند کرد.
این نشست در شهر تفریحی شرمالشیخ در ساحل بحیره سرخ مصر برگزار می شود و همزمان با آزادی ۲۰ گروگان اسرائیلی توسط حماس و آزادی صد ها زندانی فلسطینی از زندان های اسرائیل است. این اقدامات پس از آغاز آتش بس در روز جمعه انجام می شود.
با این حال، سوالات مهمی در مورد آینده باقی مانده است که خطر بازگشت به جنگ را افزایش می دهد.
چرا رهبران جهان گرد هم آمده اند؟
صفحه ای جدید
دو طرف تحت فشار ایالات متحده، کشورهای عربی و تورکیه برای توافق بر سر مرحله اول آتش بس قرار گرفتند. اسرائیل و حماس برای حل مسائل پیچیده به حمایت فنی و مالی بینالمللی و منطقه ای نیاز دارند.
دفتر عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، اعلام کرده است که هدف این نشست «پایان دادن به جنگ» در غزه و «گشودن صفحه جدید از صلح و ثبات منطقه ای» است که با دیدگاه دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، همخوانی دارد.
در ماه مارچ، مصر طرحی پساجنگی برای غزه پیشنهاد کرد که به ۲.۳ میلیون نفر ساکن این منطقه اجازه می دهد در آنجا باقی بمانند. این طرح در آن زمان به عنوان پاسخی به طرح ترامپ برای تخلیه این منطقه مطرح شد.
ریاست مشترک این نشست بینالمللی توسط دو رهبر نشان دهنده همکاری آنها برای یافتن راه حلی برای آینده است. انتظار نمی رود که مسائل باقی مانده به طور عمیق در این نشست که حدود دو ساعت طول خواهد کشید، بررسی شوند. السیسی و ترامپ انتظار می رود پس از پایان نشست بیانیه مشترکی صادر کنند.
در مرحله اول، نیروهای اسرائیلی از برخی مناطق غزه عقب نشینی کردند و به صد ها هزار فلسطینی اجازه دادند به خانه های خود باز گردند. گروه های امدادی در حال آماده گی برای ارسال مقادیر زیادی کمک هستند که ماه ها از ورود به این منطقه بازمانده بودند.
تبادل گروگان ها و زندانیان: چالشی لوژستیکی
مذاکرات باید به مسائلی چون خلع سلاح حماس، ایجاد دولت پساجنگی برای غزه و میزان عقب نشینی اسرائیل از این منطقه بپردازد. طرح ترامپ همچنین تصریح می کند که شرکای منطقه ای و بینالمللی برای ایجاد نیروی امنیتی جدید فلسطینی همکاری خواهند کرد.
یکی دیگر از مسائل مهم جمع آوری بودجه برای بازسازی غزه است. بانک جهانی و طرح پساجنگی مصر نیازهای بازسازی و بهبود غزه را ۵۳ میلیارد دالر تخمین زده اند. مصر برنامه دارد کنفرانس بازسازی آینده را میزبانی کند.
چه کسانی غایب هستند؟
اسرائیل و حماس. دو طرف اصلی - دشمنان سرسخت که اعتماد کمی به یکدیگر دارند و مذاکرات ناموفق متعددی را پشت سر گذاشته اند - در این نشست حضور ندارند. مذاکرات در دوحه و در دور های قبلی به صورت غیرمستقیم و با میانجیگری مصر و قطر انجام شده است.
ایران که در ماه جون گذشته وارد یک درگیری ۱۲ روزه با اسرائیل شد، نیز در این نشست حضور ندارد و در یکی از ضعیف ترین لحظات خود از زمان انقلاب ۱۹۷۹ قرار دارد. مقامات ایرانی توافق آتش بس را به عنوان پیروزی برای حماس توصیف کردند، اما این توافق کاهش نفوذ ایران در منطقه را نشان داد و نگرانی ها در مورد احتمال تجدید درگیری با اسرائیل را افزایش داد.
یک نشست دولتی
احتمالاً رهبران جهان تلاش های ترامپ برای آتش بس را ستایش خواهند کرد. از سوی دیگر، السیسی تقریباً مطمئن است که از جلوگیری از طرح های تخلیه غزه توسط مصر خرسند است.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور تورکیه، انتظار می رود در این نشست شرکت کند. تورکیه نقش کلیدی در دستیابی به توافق آتشبس ایفا کرد. قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز انتظار می رود حضور داشته باشند.
شاه عبدالله اردن نیز از جمله شرکت کنندگان است. کشور او همراه با مصر، نیروی امنیتی جدید فلسطین را آموزش خواهد داد.
آلمان، یکی از حامیان قوی بینالمللی اسرائیل و تأمین کنندگان اصلی تجهیزات نظامی، توسط صدراعظم فریدریش مرز نمایند گی خواهد شد. او نگرانی خود را در مورد رفتار اسرائیل در جنگ و برنامه آن برای تصرف نظامی غزه ابراز کرده است و قصد دارد کنفرانس بازسازی غزه را با مصر میزبانی کند.
کیر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، از جمله رهبرانی است که قصد دارد در این نشست شرکت کند. او گفته است که بریتانیا ۲۰ میلیون پوند (۲۷ میلیون دالر) برای کمک به تأمین آب و بهداشت غزه اختصاص خواهد داد و میزبان یک کنفرانس سه روزه برای هماهنگی برنامه های بازسازی و بهبود غزه خواهد بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو کوستا، رئیس اتحادیه اروپا و جورجیا ملونی، نخست وزیر ایتالیا نیز اعلام کرده اند که در این نشست شرکت خواهند کرد.
محل برگزاری
شرمالشیخ، شهر تفریحی در ساحل بحیره سرخ و در نوک شبه جزیره سینا، در دهه های گذشته میزبان بسیاری از مذاکرات صلح بوده است. شرمالشیخ برای مدت کوتاهی در سال ۱۹۵۶ توسط اسرائیل اشغال شد. پس از عقب نشینی اسرائیل، نیروی حافظ صلح سازمان ملل در آنجا مستقر شد تا سال ۱۹۶۷ که جمال عبدالناصر، رئیس جمهور مصر، دستور خروج نیروهای حافظ صلح را صادر کرد، اقدامی که به جنگ عرب و اسرائیل در همان سال منجر شد.
شرمالشیخ و بقیه شبه جزیره سینا در سال ۱۹۸۲ پس از معاهده صلح ۱۹۷۹ با اسرائیل به مصر باز گردانده شد. این شهر - که اکنون به خاطر تفریحگاه های لوکس ساحلی، سایت های غواصی و تور های صحرایی شناخته میشود - همچنین میزبان بسیاری از نشست های صلح و دورهای مذاکرات بین اسرائیل و فلسطینیان در زمان ریاست جمهوری حسنی مبارک بود که در سال ۲۰۱۱ برکنار شد.
