این گونه بومی لاله که مدتها تصورمیشد منقرض شده است، پس از۱۳۰سال، به لطف توجه یکی از شیفتگان محلی طبیعت، درولایت آماسیا در شمال تورکیه دوباره به نظر رسیده است.
این گیاه که با نام «لاله ناپیدای آماسیا» شناخته میشود، آخرین بار در سال ۱۸۹۶ در طبیعت دیده شد و از آن زمان در ادبیات گیاهشناسی، ناپیدا تلقی میشود.
ارجان افضل اوغلو، یک تن از شیفتگان طبیعت ساکن آماسیا، هنگام پیادهروی در حومه شهر متوجه یک لاله غیرمعمول شد و عکسهایی از گیاه را برای شناسایی برای گیاهشناسان فرستاد.
اسماعیل اکر از دانشگاه عزت بایسل آبانت بولو و صالح سرجان خان اوغلو از باغ گیاهشناسی نظاهت گوکیگیت استانبول بعداً از این منطقه بازدید کردند و پس از بررسیهای خود تأیید کردند که این گیاه، لاله ناپیدای آماسیا است.
اکر طی بیانیهای به خبرنگاران توضیح داد که این نوع لاله برای اولین بار در سال ۱۸۹۲ جمعآوری شده و آخرین بار در سال ۱۸۹۶ در طبیعت ثبت شده است. او افزود که بسیاری از محققان تورکیهای و بینالمللی، از جمله خود او، از۱۳۰ سال بدینطرفت است که درجستجوی این نوع ناپیدای لاله در منطقه بودهاند، ولی موفق به دربافت آن نشده بودند.
اکر اظهار داشت: «امروز روز مهمی است. زیرا ما فکر میکردیم که این گیاه از بین رفته است، اما پس از ۱۳۰ سال دیدیم که در واقع در آماسیا از بین نرفته است، زنده است، اما زیستگاه آن کاملاً محدود است. در مرحله بعدی، ما سعی خواهیم کرد از این گیاه محافظت و نگهداری کنیم.» اوافزود که گام بعدی محافظت از این گونه و تضمین بقای طولانی مدت آن خواهد بود.
افضل اوغلو با بیان اینکه این لاله در یکی از پیادهرویهایش توجه او را جلب کرد، گفت: «من دائماً در طبیعت به دنبال آن میگردم. متوجه شدم که شباهت زیادی به لاله ناپیدای آماسیا دارد، بناء از این دو نمونه عکس گرفتم و آنها را با همکاران گیاهشناس خود به اشتراک گذاشتیم. آنها تأیید کردند که این لاله ناپیدای آماسیا است. اساتید ما نیز آمدند و آن را از نزدیک مشاهده کردند.»
