تورکیه و کانادا روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر، در جریان سفر مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، به انقره، از آغاز مشارکت راهبردی میان دو کشور با هدف تقویت روابط دوجانبه در زمینه‌های اقتصادی، دفاعی، امنیتی و تکنالوژیکی خبر دادند.
این تصمیم پس از دیدار رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور تورکیه و مارک کارنی در مجتمع ریاست‌جمهوری در انقره اعلام شد. رئیس‌جمهور اردوغان در مراسمی رسمی از نخست‌وزیر کانادا استقبال کرد و پس از گفت‌وگوهای دوجانبه و نشست هیئت‌های دو کشور، سران تورکیه و کانادا در کنفرانس خبری مشترک حضور یافتند.
در جریان این سفر، سه سند همکاری در حوزه‌های صنایع دفاعی، حمل‌ونقل هوایی و انرژی نیز مورد توافق قرار گرفت.
مشارکت کانادا و تورکیه ضروری است
سران دو کشور در بیانیه مشترکی اعلام کردند که در شرایط پیچیده‌تر شدن محیط امنیتی جهان، افزایش نااطمینانی‌های جیوپولیتیکی و تحول چالش‌های بشردوستانه، مشارکت قوی و پایدار میان کانادا و تورکیه برای مقابله با تهدیدهای مشترک و بهره‌گیری از فرصت‌های جدید ضروری است.
بر اساس این بیانیه، مشارکت راهبردی جدید با تکیه بر ۸۳ سال روابط دیپلماتیک میان دو کشور، با هدف گسترش گفت‌وگوهای سیاسی، تقویت رشد اقتصادی و تجارت، توسعه تکنالوژیکی و تحکیم اهداف مشترک امنیتی شکل گرفته است.
تورکیه و کانادا منحیث دو عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، بار دیگر بر پایبندی خود به حقوق بشر، آزادی‌های فردی، دموکراسی و حاکمیت قانون تأکید کردند.
سران دو کشور همچنین برنامه اقدام سه‌ساله‌ای را در چهار محور تجارت، سرمایه‌گذاری و نوآوری؛ همکاری‌های انرژی و اقلیمی؛ دفاع و امنیت؛ و گفت‌وگوهای میان‌دولتی و ارتباطات مردمی آغاز کردند.
تجارت، سرمایه‌گذاری و نوآوری
در چارچوب نخستین محور این برنامه، تورکیه و کانادا توافق کردند برای نهایی کردن موفقیت‌آمیز توافق‌نامه تجارت آزاد دوجانبه و گسترش تجارت و سرمایه‌گذاری در بخش‌های اولویت‌دار، از جمله تأمین انرژی، تولیدات دفاعی، صنایع هوافضا و هوش مصنوعی تلاش کنند.
دو کشور همچنین متعهد شدند توافق‌نامه حمل‌ونقل هوایی میان تورکیه و کانادا را به تصویب برسانند و همکاری میان نهادهای تجاری و صادراتی خود را، از جمله در اجرای پروژه‌های مشترک در کشورهای ثالث، تقویت کنند.
گسترش همکاری میان زیست‌بوم‌های نوآوری دو کشور نیز از دیگر محورهای مورد توافق بود.
همکاری‌های انرژی و اقلیمی
تورکیه و کانادا متعهد شدند همکاری‌های خود را در بخش‌های مختلف انرژی، از جمله گاز طبیعی مایع، انرژی هستوی غیرنظامی، انرژی‌های تجدیدپذیر، تکنالوژیهای پاک و افزایش تاب‌آوری زیربنا های حیاتی انرژی گسترش دهند.
برنامه اقدام مشترک همچنین بر تشویق سرمایه‌گذاری، تسهیل گفت‌وگو میان فعالان بخش انرژی هستوی، تقویت معدن‌کاری پایدار و زنجیره‌های تأمین مواد معدنی حیاتی و توسعه همکاری‌ها در زمینه تاب‌آوری اقلیمی و حفاظت از محیط‌زیست تأکید دارد.
سران دو کشور از بیانیه مشترک همکاری‌های انرژی که میان وزیران مسئول امور انرژی و منابع طبیعی تورکیه و کانادا مورد توافق قرار گرفته است نیز استقبال کردند.
کانادا همچنین از میزبانی و ریاست تورکیه بر سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (کاپ ۳۱) که از ۹ نوامبر در شهر آنتالیا آغاز می‌شود، استقبال و آمادگی خود را برای همکاری نزدیک با ریاست تورکیه به‌منظور برگزاری موفق این کنفرانس اعلام کرد.
دفاع و امنیت
سران تورکیه و کانادا متعهد شدند با تکیه بر بیانیه اعلام تمایل به همکاری‌های دفاعی که اخیراً امضا شده است، همکاری‌های دفاعی دوجانبه و چندجانبه خود را، از جمله در چارچوب ناتو، تعمیق بخشند.
دو طرف همچنین توافق کردند تلاش‌های خود را برای حمایت از صلح و امنیت در منطقه اروپا و آتلانتیک و فراتر از آن، از جمله در اوکراین، قفقاز جنوبی و خاورمیانه، به‌ویژه غزه، تقویت کنند.
در بیانیه مشترک، از نهایی شدن تفاهم‌نامه مشارکت در بخش صنایع دفاعی میان وزارت امور جهانی کانادا و ریاست صنایع دفاعی ریاست‌جمهوری تورکیه استقبال شده است.
هدف از این تفاهم‌نامه، تسهیل گسترش همکاری‌های صنایع دفاعی و پیشبرد گفت‌وگوها درباره همکاری‌های بیشتر در حوزه‌های مورد علاقه مشترک عنوان شده است.
سران دو کشور همچنین بر اهمیت آغاز گفت‌وگوهایی برای تقویت معاضدت قضایی(کمک به افراد نیازمند) متقابل در امور جزایی و همکاری در زمینه استرداد مجرمان تأکید کردند.
گفت‌وگوهای سیاسی و ارتباطات مردمی
در چارچوب چهارمین محور برنامه اقدام، تورکیه و کانادا توافق کردند کار و فعالیت در جهت برگزاری سالانه گفت‌وگوی راهبردی کانادا و تورکیه ایجاد کنند.
دو کشور همچنین بر تداوم نشست‌های سالانه کمیته مشترک اقتصادی و تجاری و مذاکرات سیاسی ـ نظامی و مبارزه با تروریزم تأکید کردند.
تقویت همکاری‌های قنسولی و مهاجرتی، بررسی راهکارهای تسهیل سفر و رفت‌وآمد شهروندان و گسترش تبادلات فرهنگی و ارتباط با جوامع مهاجر دو کشور از دیگر موارد مورد توافق بود.
اردوغان و کارنی توافق کردند وزیران امور خارجه دو کشور بر اجرای برنامه اقدام سه‌ساله نظارت کنند. این برنامه با هدف تعمیق روابط دوجانبه، تقویت امنیت بین المللیی و ایجاد اقتصادهای سبز و شکوفا تدوین شده است.
نخست‌وزیر کانادا در پایان این سفر از استقبال گرم و مهمان‌نوازی دولت تورکیه اظهار امتنان نمود. در بیانیه مشترک، این سفر به‌عنوان نخستین سفر یک رئیس دولت در روابط دو کشور توصیف شده است.
تورکیه نیز از دعوت رجب طیب اردوغان برای سفر به کانادا در زمانی مورد توافق دو طرف استقبال کرد.
