"وقتی یک طفل مریض می شود…
...تمام خانواده از هم پاشیده می شود. تمام دنیا متوقف می شود."
هر سال در سراسر جهان، 400 هزار کودک به سرطان مبتلا تشخیص داده می شوند. در تورکیه، این رقم حدود 4,700 کودک است.
پس کدام نشانه ها به ما هشدار می دهند؟ خانواده ها چه زمانی و چگونه باید اقدام کنند؟
امروز به بررسی سرطان های دوران کودکی، اهمیت تشخیص زودهنگام و مبارزه با این بیماری از دیدگاه یک متخصص می پردازیم…
سرطان، بدون در نظر گرفتن جنسیت و سن، می تواند در هر فردی دیده شود. اما انواع سرطان هایی که در کودکان بروز می کند، با سرطان های افراد کلان سال تفاوت دارد. به همین منظور، برای افزایش آگاهی دربارهٔ این تفاوت ها، از سال 2002 به این سو، روز 15 فبروری "سالروز جهانی سرطان کودکان" نام گذاری شده است.
بر اساس معلومات سازمان صحی جهان، هر سال بیش از 400 هزار مورد جدید سرطان در میان کودکان 0 تا 19 سال در سراسر جهان تشخیص داده می شود. در تورکیه نیز این رقم سالانه حدود 4700 مورد است.
اما در دوران کودکی کدام انواع سرطان بیشتر دیده می شود؟ خانواده ها با مشاهدهٔ کدام نشانه ها باید اقدام کنند؟
مینا یاغجی چیفتچی از تی آر تی خبر، در گفتوگو با پروفیسر داکتر علی آیچیچک، متخصص خون و سرطان کودکان در شفاخانهٔ شهری باشاک شهر چام و ساکورا وابسته به پوهنتون علوم صحی، به بررسی پاسخ این پرسش ها و موضوعات بیشتر پرداخته است.
پروفیسر داکتر آیچیچک با تاکید بر اینکه میزان شیوع سرطان های دوران کودکی بر اساس سن متفاوت است، می افزاید: "در صدر این موارد، سرطان خون و تومور های مغزی قرار دارند."
لوکیمیا که به عنوان سرطان خون نیز شناخته می شود، 30 فیصد از سرطان های دوران کودکی را تشکیل می دهد. 70 فیصد باقی مانده شامل تومورهای سیستم عصبی مرکزی، لنفوم و تومور های جامد می شود.
توزیع بر اساس گروه های سنی نیز چنین است: سرطان های خون پیش از 10 سالگی بیشتر دیده می شوند، در حالیکه لنفوم در دورهٔ نوجوانی شایع تر است. نوروبلاستوم که در سلول های ریشهٔ عصبی ایجاد می شود، در کودکان زیر 5 سال دیده می شود؛ در حالیکه تومور ویلمز که به عنوان تومور گرده شناخته می شود، در سنین پایین تر بروز می کند.
بسیاری از این سرطان ها، اگر در مراحل ابتدایی تشخیص داده شوند، قابل درمان هستند و موفقیت در پروسه درمان به دست می آید. با این حال، هر سال در جهان 100 هزار کودک به دلیل این بیماری ها جان خود را از دست می دهند. از همین رو، شناخت نشانه ها برای تشخیص زودهنگام، اهمیت حیاتی دارد.
نشانه هایی که در بیماری لوکیمیا باید مورد توجه قرار گیرد، شامل این موارد است: رنگ پریدگی پوست، لکه هایی روی بدن، ضعف و بی حالی، تب بدون دلیل مشخص که بیش از 3 تا 5 روز ادامه داشته باشد، بازی کردن کمتر نسبت به گذشته و بی اشتهایی... همچنین دردهای بدنی که در شب کودک را از خواب بیدار می کند نیز از نشانه های مهم است. داکتر آیچیچک یک نکتهٔ مهم را یادآوری می کند: "فقط به دلیل رنگ پریدگی کودک نمی توان گفت که او به سرطان مبتلا است. اما وقتی یک یا چند مورد از این نشانه ها هم زمان دیده شود، احتمال سرطان افزایش می یابد."
در تومورهای مغزی، وضعیت متفاوت است. به ویژه استفراغی که در ساعات ابتدایی صبح رخ می دهد، همراه با سردرد، فلج صورت، اختلال تعادل و احساس گیجی، از نشانه های هشدار دهندهٔ مهم به شمار می رود. حتی تغییر در دست خط کودک یا بدخلق شدن او نیز از جمله نشانه هایی است که نباید نادیده گرفته شود.
در نوروبلاستوم و تومور ویلمز، برجسته ترین نشانه، ایجاد تورم و سفتی در ناحیهٔ شکم است. در تومورهای استخوانی نیز معمولاً در دورهٔ نوجوانی، یک درد مداوم و فزاینده دیده می شود که تنها یک اندام را درگیر می کند و با گذشت زمان افزایش می یابد.
در لنفوم نیز باید به تورم هایی در ناحیهٔ گردن توجه کرد که سفت، ثابت و همراه با غدد لنفاوی کوچک در اطراف خود هستند.
پس خانواده هایی که این نشانه ها را مشاهده می کنند، چه باید انجام دهند؟ پروفیسر داکتر آیچیچک در این زمینه، هم تشویق می کند و هم بر حفظ تعادل تأکید دارد:
"تشخیص زودهنگام بدون شک بسیار مهم است. اما باید تعادل را نیز در نظر گرفت. اگر طفل شما مانند گذشته نیست، به داکتر مراجعه کنید. اگر داکتر مورد مهمی پیدا نکرد و با گذشت زمان نیز بهبودی حاصل نشد، به جای مراجعهٔ فوری به داکتر دیگر، دوباره نزد همان داکتر بروید و در صورت نیاز، خواستار آزمایش های مکمل شوید. این روش به تشخیص دقیق تر و سالم تر کمک می کند."
سرطانهای دوران کودکی، اگر زود تشخیص داده شوند، تا حد زیادی قابل درمان هستند. فراموش نکنید که نیرومند ترین سلاح، آگاهی است. بدن خود، طفل خود و عزیزانتان را بشناسید. هر تغییر را جدی بگیرید.
