خاقان فیدان، وزیر امور خارجه تورکیه، با هشدار اینکه: در صورت ادامه جنگ با ایران، ممکن است کشورهای خلیج فارس مجبور به اقدام شوند، تأکید کرد: «خطر تبدیل شدن این درگیری به یک بحران منطقوی گستردهتر در حال افزایش است.»
فیدان در گفتگو با خبرنگاران در انقره پس از یک سفر منطقوی شامل عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، اظهار داشت که در تماسهای خود، از جمله جلسات در ریاض، مقامات این ارزیابی را به اشتراک گذاشتند که جنگ میتواند دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد و سطح خطر در حال افزایش است.
فیدان گفت که کشورهای خلیج فارس از همان ابتدا به وضوح اعلام کردهاند که اجازه نخواهند داد از حریم هوایی و پایگاههایشان علیه ایران استفاده شود و آنها طرف جنگ نخواهند بود.
او همچنین اظهار داشت که این کشورها ایران را متهم میکنند که عمداً نه تنها اهداف نظامی، بلکه زیربناهای غیرنظامی و داراییهای اقتصادی را نیز هدف قرار میدهد.
«جنگ میتواند ادامه یابد»
فیدان به اختلافات فزاینده بین ایالات متحده و اسرائیل اشاره کرده و گفت که مسیر درگیری میتواند بیشتر تغییر کند.
فیدان با بیان اینکه ارزیابیهای فزایندهای مبنی بر اختلاف نظر مواضع اولیه ایالات متحده و اسرائیل وجود دارد، گفت: «اسرائیل سعی خواهد کرد بر ایالات متحده تأثیر بگذارد و میخواهد از دستیابی به آتشبس یا صلح در کوتاهمدت جلوگیری کند.»
فیدان با بیان اینکه این امر میتواند منجر به طولانی شدن جنگ شود، گفت که مذاکرات در حالی که درگیری ادامه دارد دشوار است، اما آتشبس کوتاهمدت میتواند زمینهای برای مذاکرات ایجاد کند.
فیدان افزود: «اسرائیل ممکن است سیاست طولانی کردن جنگ را تا حد امکان اتخاذ کند تا آسیب بیشتری به ایران وارد کند.» و توجه را به عدم اراده برای صلح به جای فقدان برنامهای برای حل مشکل جلب کرد.
مذاکرات ریاض: به تعقیب زمینه مشترک برای دریافت صلح:
فیدان اظهار داشت که جلسهای که درتاریخ ۱۹ مارچ در ریاض برگزار شد، کشورهای منطقه را که به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر جنگ قرار گرفتهاند، گرد هم آورد.
او گفت که این جلسه برای جمعآوری ارزیابیها از کشورهای منطقه و یافتن زمینههای مشترک سازماندهی شده بود و افزود که شرکتکنندگان بر فوریت اوضاع تأکید کردند.
فیدان خاطرنشان کرد که بحثها عمدتاً بر اقدامات ایران متمرکز بود و تورکیه اطمینان داد که نگرانیها در مورد نقش اسرائیل نیز در بیانیه مشترک گنجانیده شده است، به ویژه برخوردهایی که انقره آنها را سیاستهای توسعهطلبانه میداند.
توازن پس از جنگ و نقش تورکیه:
فیدان گفت که این جنگ میتواند توازن منطقوی را تغییر دهد، کشورهای خلیج فارس را به بازنگری در استراتژیهای دفاعی خود سوق دهد و انتظارات خود را در مورد ایران روشن کند.
او اظهار داشت که در صورت ایجاد شرایط مناسب پس از جنگ، همکاری اقتصادی میتواند در دستور کار قرار گیرد و ایران نیز میتواند خواستههای خود را در مورد حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس مطرح کند.
فیدان تأکید کرد که موضع تورکیه در طول بحران تقویت شده است و اظهار داشت که انقره از ابتدا موضع روشنی داشته است.
فیدان گفت: "ما از ابتدا موضع مبهمی اتخاذ نکردهایم. ما به وضوح به همه گفتهایم که چه چیزی اشتباه خواد بود." و افزود که تورکیه هم با اقدامات نظامی اسرائیل و هم با تلاشهای ایران برای گسترش جنگ مخالف است.
فیدان اظهار داشت که تورکیه نمیخواهد این درگیری به یک جنگ منطقوی بلندمدت تبدیل شود و به تلاش برای پایان دادن به این درگیری با استفاده از تمام کانالهای دیپلوماتیک ادامه خواهد داد.
