سفیر توماس گرمینگر، مدیر مرکز سیاست امنیتی ژنیو و منشی عمومی سابق سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE)، اظهار داشت که با تشدید رقابت قدرتهای بزرگ بین ایالات متحده و چین، تورکیه و دیگر قدرتهای متوسط "مسئولیت و ظرفیت ایجاد مجدد" یک نظم بینالمللی قابل پیشبینیتر و مبتنی بر قانون را دارند.
گرمینگر با شرکت در یک جلسه سطح بالا با عنوان «بازگشت دیپلماسی پرخطر: قدرتهای وسطی و نظم چندقطبی جدید» در نهمین مجمع جهانی TRT در استانبول، بر نقش حیاتی قدرتهای وسطی در احیای چندجانبهگرایی مؤثر در مواجهه با عدم قاطعیت فزاینده در سیاست جهانی تأکید کرد:
«تورکیه و دیگر قدرتهای وسطی هم منافع و هم ظرفیت شکلدهی به این نظم را از طریق یک سیستم چندجانبه قابل پیشبینی مبتنی بر حاکمیت قانون و هنجارهای روشن دارند. آنها نباید اجازه دهند که به طور دائم درگیر رقابت بین ایالات متحده و چین شوند.»
ائتلاف برای بازسازی امنیت اروپا
گرمینگر با تکیه بر تجربه خود در سازمان امنیت و همکاری اروپا، به نمونههای تاریخی مانند فرآیند هلسینکی در دهه 1970 اشاره کرد، جایی که کشورهای بیطرف و غیرمتعهد به تثبیت نظم امنیتی اروپا در طول جنگ سرد کمک کردند.
گرمینگر با این استدلال که پس از پایان جنگ در اوکراین، برای بازسازی معماری امنیتی اروپا به ائتلاف جدیدی از قدرتهای متوسط نیاز خواهد بود، گفت: «بیطرفها و غیرمتعهدها دیگر وجود ندارند، بنابراین ما به ائتلاف جدیدی نیاز داریم.»
گرمینگر با اشاره به فریدون هادی سینیرلی اوغلو، دیپلمات کهنهکار تورک که در دیسامبر ۲۰۲۴ به صفت رئیس سازمان امنیت وهمکاری اروپامنصوب شد، گفت: «من میبینم که تورکیه سرمایهگذاریهای درستی در این راستا انجام میدهد - انتصاب یک دیپلمات بااستعداد تورک به صفت منشی عمومی سازمان امنیت و همکاری اروپا، سرمایهگذاری در بازسازی امنیت اروپا است.»
گرمینگر خاطرنشان کرد که موقعیت دیپلماتیک منحصر به فرد تورکیه، که از همکاری چندجانبه در عین حفظ گفتگو با طرفهای متعدد حمایت میکند، نقش سودمندی را برای کمک به ایجاد صلح و اصلاحات نهادی ارائه میدهد. اوافزود که درگیری در اوکراین به دور از دستیابی به صلح پایدار است، اما در مقایسه با یک سال قبل، حرکتی وجود داشته است.
گرمینگر اظهار داشت که طرفین در اوکراین به از سرگیری مذاکرات آتشبس و حل و فصل نزدیکتر شدهاند. او تأکید کرد که آوردن هر دو طرف به پای میز مذاکره نیازمند دیپلماسی هوشمندانهای است که توسط ایالات متحده و قدرتهای متوسط مانند تورکیه تسهیل میشود. او تأکید کرد که حل واقعی مناقشه نیازمند نفوذ مشترک قدرتهای بزرگ و متوسط، با همکاری از طریق دیپلماسی فراگیر است.
هشدار در مورد لفاظیهای «گروه جی۲»
مجمع جهانی TRT 2025 با موضوع «بازسازی جهانی: از نظم قدیمی تا واقعیتهای جدید»، تنها چند روز پس از دیدار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، و شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در بوسان، کوریای جنوبی برگزار شد. ترامپ این جلسه را به صفت «نشست گروه جی۲» توصیف کرد و این ایده را ترویج داد که واشنگتن و پکن رهبران مشترک در مسائل جهانی هستند.
گرمینگر ضمن اذعان به اهمیت همکاری ایالات متحده و چین، نسبت به نظم جهانی دو قطبی هشدار داد و گفت: «به نفع ماست که این دو قدرت (ایالات متحده و چین) رقابت استراتژیک خود را مدیریت کنند و از تبدیل شدن آن به یک درگیری داغ مانند درگیری بر سر تایوان جلوگیری کنند. هیچ کس این را نمیخواهد.»
گرمینگر با اشاره به کنفرانس یالتا که در سال ۱۹۴۵ برای بحث در مورد سازماندهی مجدد آلمان و اروپا پس از جنگ برگزار شد، توضیح داد: «اما آنچه به نفع ما نیست این است که آنها جهان را به حوزههای نفوذ، به سبک یالتا، تقسیم کنند و از آن نظم برای سرکوب دیگران استفاده کنند. این چیزی نیست که ما میخواهیم.»
گرمینگر اظهار داشت که ثبات در تجارت و سیاستگذاری جهانی بین واشنگتن و پکن برای همه مفید خواهد بود. او نسبت به هرگونه توافقی که سایر بازیگران را حذف کند یا نهادهای چندجانبه را تضعیف کند، هشدار داد و در عوض استدلال کرد که قدرتهای متوسط میتوانند نقش تثبیتکنندهای ایفا کنند تا اطمینان حاصل شود که رقابت قابل مدیریت و مبتنی بر قانون باقی میماند.
"جهان بزرگتر از پنج است"
گرمینگر با اشاره به درخواست رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور تورکیه، برای اصلاح سازمان ملل متحد با شعار "جهان بزرگتر از پنج است"، اظهار داشت که با دیدگاه رهبر تورکیه موافق است و تأکید کرد که جامعه جهانی باید بر ساختارهای قدرت قدیمی به ارث رسیده پس از جنگ جهانی دوم غلبه کند. او گفت: "ما باید بر جهانبینیای غلبه کنیم که بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم منطقی بود." «یک تقسیم کار جدید در حال ظهور است.»
