تورکیه با پیوستن به توافقنامه «آرتمیس» ناسا، به هفتاد و یکمین کشور امضاکننده این چارچوب بینالمللی برای تقویت اکتشاف صلحآمیز، شفاف و مشارکتی ماه، مریخ و فراتر از آن تبدیل شد.
محمد فاتح کاجیر، وزیر صنایع و تکنالوژی تورکیه، روز دوشنبه، اول سپتامبر در مراسمی در مقر ناسا در واشنگتن که با میزبانی جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، برگزار شد، این توافقنامه را از طرف تورکیه امضا کرد.
بر اساس بیانیه ناسا که بر نقش رو به رشد تورکیه در اکتشافات فضایی تأکید دارد، ایزاکمن گفت: «باعث افتخار من است که از جمهوری تورکیه به عنوان هفتاد و یکمین امضاکننده توافقنامه آرتمیس استقبال کنم.»
وزارت امور خارجه تورکیه نیز طی بیانیهای رسمی که روز سهشنبه منتشر شد، اعلام کرد: «تورکیه همچنان از همکاریهای بینالمللی در زمینه اکتشاف و استفاده صلحآمیز از فضای ماورای جو حمایت خواهد کرد و با برخوردی فراگیر و نوآورانه مبتنی بر حقوق بینالمللی، در تلاشها در حوزه تکنالوژیهای فضایی و اکتشافات مشارکت خواهد داشت.»
افزایش فعالیتها در برنامه فضایی تورکیه
توافقنامه آرتمیس که در سال ۲۰۲۰ از سوی ناسا، وزارت خارجه آمریکا و هفت کشور بنیانگذار ایجاد شد، اصول همکاری بینالمللی در حوزه فضا را تعیین میکند که از جمله آنها میتوان به اکتشاف صلحآمیز، اشتراکگذاری دادههای علمی، ارائه کمک در مواقع ضروری و حفاظت از اماکن و آثار دارای اهمیت تاریخی اشاره کرد.
امضای این توافقنامه از سوی تورکیه در شرایطی انجام میشود که فعالیتهای برنامه فضایی این کشور افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۴، آلپر گیزرآوجی به نخستین فضانورد تورکیه تبدیل شد و با سفر به ایستگاه فضایی بینالمللی، همراه با فضانوردان ناسا به انجام تحقیقات علمی پرداخت. پس از آن، تووا آتاسیوِیر نیز در قالب مأموریت «ویرجین گلکتیک ۰۷» با سفینه ای VSS Unity شرکت ویرجین گلکتیک به فضا پرواز کرد.
تورکیه همچنین در حال آمادهسازی برای اجرای اولین مأموریت قمری خود موسوم به «AYAP-1» است و به جمع کوچک اما رو به رشد کشورهایی میپیوندد که در حال ساخت و پرتاب ماهوارههای خود به سمت ماه هستند.
این امضا پیش از برگزاری کنگره بینالمللی فضانوردی انجام شده است؛ برنامه ای که تورکیه در ماه اکتبر در شهر آنتالیا میزبان آن خواهد بود. انتظار میرود دهها کشور امضاکننده توافقنامه آرتمیس در این کنگره گرد هم آیند تا درباره آینده اکتشافات صلحآمیز و شفاف فضایی گفتوگو کنند.
وزارت امور خارجه تورکیه افزود این کنگره همچنین بستر مهمی برای پیشبرد بیشتر این چشمانداز مشترک فراهم خواهد کرد.
