سلام دوستان عزیز ، نقشه جهان را زیر نگاه تان قرار بدهید و از آسیا گرفته تا اروپایک نگاه بیاندازید . بایک منظره جالب و دیدنی و یک منطقه ایکه روبرو میشوید که توگویی پارچه ای از جواهرات در گردنبند یک خانم زیبا در دوطرف دو بر اعظم بزرگ دیده میشود. بدون شک درین نقطه شهر هایی را مشاهده مینماید که اژه را با بحیره سفید به هم پیوند میدهد. علاوتا تنها زیبا نیست ، بلکه از غنای تاریخی و فرهنگی نیز سرشار میباشد. ... هر چه در ذهن خود فشار بیاورید می بینید که نام این شهر قشنگ و رویایی استانبول میباشد. لطفا به نگاه کردن به نقشه ادامه بدهید. در کنار بحیره مرمره که استانبول در سواحل ان جای گرفته است ، در کنار دیگر بحیره اژه با یک گنجینه دیگر از جواهرات برمیخورید که اسمس چانک قلعه میباشد. این شهر که مانند یک آبده قهرمانی دیده میشود به خاطر محافظت تنگی ایکه دارایش میباشد ، جوانی 250 هزار انسانی را در این راه ایثار نموده است. درین پروگرام میخواهیم توضیح بدهیم که ترکیه چگونه توانست ازین دو تنگی دفاع نماید و از انها حراست نماید در حالیکه با خطرات بسیار مهیب رو در رو بوده است. فلاکتی که در بحیره مکسیکو رخ داده است سبب میشود برای ما که دارای دو تنگی هستیم که مانند دو مرکز جوهرات ، هر آن با فلاکت مانند مکسیکو میتواند روبرو شود ، بیشتر بیاندیشیم. و درین رابطه ذهنیت عمومی جهانی را نیز روشن بسازیم. یک چند نقطه ای وجود دارد که شهر ها یک دیگر خود را به یاد تازه میسازد. وقتی یک شهر را دیدید ، شهردیگری را به یاد می اوردید. اما مرکز جواهرات مان که استانبول نام دارد نمونه و امثال دیگری درجهان ندارد. استانبول شهریست که تاریخ مدنیت و انسانیت در آن از هزارن سال پیشتر بوده و تاریخ پایتختی آن 1600سال پیش بوده و نقطه ایست که اروپا و اسیا را به هم پیوند میدهد. طی اعصارمتمادی به حاکمیت ها و فرهنگهای مختلف میزبانی نموده است. از صد هاسال به اینطرف زیرساختار کوزموپولیت و میترو پولیت انسانهای وابسته به فرهنگ ، دین و زبان مختلف را تامین نموده و در روند تاریخی یک حالت موزائیک بینظیر را به خود گرفته است. استانبول که فرهنگ دو قطعه متفاوت را به هم گره داده و ازهم متاثر کرده است ، مرکز ادارات امپراتوری های روما، بیزانس و عثمانی ها بوده است. از جانب بیشتر از 120 سلطان و امپراتور اداره گردیده است. استانبول یگانه شهریست که در جهان دارای این خصوصیات میباشد. استانبول این شهر رویایی ، بایک عبارت دیگر درحقیقت پایتخت ثروتهای اقتصادی ، هنری ، ادبی و روشنفکرانه بوده است. این شهر بینظیر ، عصر های متمادی را با دست به دست شدن مدنیت ها و قوتها سپری نموده است و شاهد بازکشایی عصر ها جدید گردیده است. استانبول با دست به دست شدن از یک تمدن به تمدن دیگر و ازیک عصر به یک عصر دیگر درحقیقت حیثیت یک شهر جهانی راکسب نموده است. کسانی که علاقه مند اند میدانند که امسال استانبول در میان شهرهاییست که به عنوان مرکز فرهنگی اروپا اعلام گردیده اند. آیا این را میدانید شهری که با چنین یک تاریخ است دارای ظرفیتی است که 12 ملیون انسان در ان زنده گی مینمایند. شهریست که میتوان گفت این شهر حیثیت مردمک چشم را در اقتصاد و هنر ترک دارد. شهری به این بزرگی را اگر خواسته باشید از یک طرف به طرف دیگر آن عبورنمایید باید که 280 کیلو متر مسافه را طی نمایید. البته قابل تذکر است که عرض این شهر 70 کیلو متر میباشد. البته که یکی از جاهای بسیار مهم این شهر بزرگ و دیدنی تنگی آنست. اطراف استانبول از قصرها ، ویلا ها ، موزیم های تاریخی و هوتل ها و کاخهای محتشم مملو میباشد. اگرخواسته باشیم که محاسبه مخارج ومصارف محیط اطراف استانبول را به دست بیاوریم ، صرف نظر از ارزش امروزی مکانها و اسناد تاریخی که درین محل وجود دارد صرف مصارف ظاهری آن 20 – 25 تریلیون دالر را نشان میدهد. این تخمین های خوشبینانه بعضی از متخصصان است. تنگی های استانبول و چنکقلعه درحقیقت دروازه های شهرهاو کشورهای سواحل بحیره سیاه به روی جهان میباشند. بحیره سیاه را به بحیره اژه و بحیره سفید را به کانال سویس و از راه تنگی جبل الطارق به اقیانوس ها پیوند میدهد. این ابها که از ابهای داخلی ترکیه محسوب میشوند در عین زمان راه بحریی است که برای ترافیک بین المللی نیز باز است. این راه پس از راه مالاجه دومین راهسیت که در سطح جهان از ترافیک متراکم برخوردار است. این کانال که به روی ترافیک جهانی باز میباشد ، شاهد تراکم ترافیکی است که 4 برابر کانال سویس و دوبرابر کانال بحیره بالتیک میباشد. نظر به قرارداد مونترویکس امروز تراکم ترافیکی نسبت به سال 1936 که سال امضای قرار داد است ده برابر افزایش یافته است. ازهمین جاست که امروز تنگی استانبول بایک خطر جدید روبرو میباشد. از تعبیر جایز باشد تنگی استانبول را به یک شاهراه عراده جات تشبیه کرده میتوانیم. علاوه از کشتی هایی که به شکل ترانزیت از تنگی استانبول عبورمینمایند تعداد کشتی های انتقالاتی کوچک و قایق های مسافربری از 2هزار و پنجصد افزایش مییابد. تعداد کشتی های تانکر و حامل مواد مهلک وخطرناک به ویژه در سالهای اخیر 90 درصد افزایش یافته است. از تنگی استانبول که از مهمترین تنگی های جهان و به همان اندازه ازخطرناک ترین تنگی های جهان است در سال 2009 ، پنجاه و یک هزارو 422 کشتی که در ان 9 هزارو 299کشتی تانکر شامل میباشد عبور نموده است. سالانه 55 هزار کشتی از تنگی های ترکیه عبورمینمایند. این رقم تقریبا دوبر سوم حصه رقمی است که در ازنگاه ارقام در قافله کشتی های تجارتی در سطح جهان محاسبه گردیده است. در برنامه امروزی در رابطه به حفاظت تنگی های ترک که نهایت درجه مهم و خطر ناک میباشد توانستیم یک مقدمه ای خدمت شما تقدیم نماییم. در هفته های بعدی و در پروگرام های آینده در رابطه به تدابیری که حکومت مان پیرامون این موضوع اتخاذ نموده است بحث خواهیم نمود.برنامه امروزی را با یک سخن ویسل ایر اوغلو وزیر محیط زیست و جنگلات کشورمان میخواهیم به اختتام برسانیم که گفته است « هرشب کابوس برخوابم حاکم میشود ... هر صدای تیلفون برایم مثل اینست که گویی یک خبر زشت میرساند . سالهاست که از روی تنگی ها خواب برایم حرام شده است. »